Ợ nóng có phải bệnh không ? Nguyên nhân và cách điều trị thế nào?

Ợ nóng làm bạn có cảm giác nóng rát ở dạ dày, ngực và họng, làm bạn mất tập trung, cảm thấy khó chịu và mất tự tin khi làm việc và sinh hoạt. Ợ nóng có phải bệnh không? Nguyên nhân ợ nóng và cách chữa như thế nào? Bài viết này sẽ giúp bạn giải đáp tất cả những câu hỏi trên.

1. Ợ nóng là gì ? có phải bệnh không ?

Ợ nóng biểu hiện của bệnh lý trào ngược dạ dày thực quản

Ợ nóng biểu hiện của bệnh lý trào ngược dạ dày thực quản

Ợ nóng là thuật ngữ y học mô tả cảm giác nóng rát xuất hiện tại dạ dày sau đó lan lên vùng ngực và họng sau mỗi lần ợ. Vậy Ợ nóng là bệnh gì ? nó có phải là bệnh không ?

Về bản chất, ợ nóng không phải là một bệnh lý mà chỉ là một triệu chứng thể hiện sự bất thường của cơ quan tiêu hóa. Các bác sỹ cho biết, ợ hơi nóng là dấu hiệu điển hình của bệnh lý trào ngược dạ dày thực quản.

Tuy nhiên, trong một số trường hợp triệu chứng ợ nóng có thể xuất hiện khi người bệnh bị rối loạn trong tiêu hóa do chế độ ăn uống, sinh hoạt thiếu khoa học.

2. Ợ nóng khi mang thai

Các số liệu thống kê cho thấy có khoảng 80% bà bầu xuất hiện triệu chứng ợ nóng. Tuy nhiên, đây chỉ là chứng ợ nóng sinh lý và không gây nguy hiểm cho mẹ nếu trước đó nó chưa từng xuất hiện.

Biểu hiện ợ nóng khi mang thai

Biểu hiện ợ nóng khi mang thai

Nguyên nhân chủ yếu gây ra chứng ợ nóng ở bà bầu là do những biến đổi về nội tiết khi mang thai và sự chèn ép của em bé trong những tháng cuối thai kỳ.

Hàm lượng hormone progesterone tăng cao là nguyên nhân làm giảm trương lực cơ của van ngăn cách dạ dày – thực quản (cơ thắt thực quản dưới) đồng thời làm chậm lại nhu động co bóp tiêu hóa thức ăn. Tác động này khiến cho thức ăn bị ứ đọng trong dạ dày, lên men, sinh khí và thoát ra đường miệng gây hiện tượng ợ. Khi cơn ợ kéo theo cả acid dịch vị dạ dày sẽ khiến mẹ bầu cảm thấy nóng rát tại thực quản, họng.

Một nguyên nhân khác cũng gây ợ nóng nhiều là do sự phát triển của thai nhi. Vào những tháng cuối, em bé đã lớn lên nhiều gây chèn ép vào các cơ quan nội tạng trong đó có dạ dày. Sự chèn ép này khiến dạ dày bị nâng lên cao, tạo áp lực đẩy acid dịch vị bị trào ngược lên thực quản khiến cho mẹ bị ợ nóng.

3. Nguyên nhân gây chứng Ợ Nóng

Chứng ợ hơi nóng dạ dày có thể bắt nguồn từ những nguyên nhân mà bạn ít để ý.

3.1. Nguyên nhân từ thói quen ăn uống, sinh hoạt

 Ăn quá no và ăn nhiều thực phẩm béo

Việc ăn quá no và nhiều thực phẩm béo có thể khiến cho quá trình tiêu hóa của dạ dày bị chậm lại, thức ăn bị ứ đọng lâu sinh khí và tăng áp suất trong lòng dạ dày. Điều này tạo áp lực lên cơ thắt thực quản dưới, khí và acid dạ dày bị đẩy ngược lên thực quản – họng gây ra nóng rát, trào ngược dạ dày thực quản.

Ăn quá nhiều thực phẩm béo khiến dạ dày bị chậm lại

Ăn quá nhiều thực phẩm béo khiến dạ dày bị chậm lại

Ăn những thức ăn gây ợ nóng

Các món ăn cay nóng, nhiều hơi gas hoặc chứa cồn… kích thích dạ dày tăng tiết acid và làm nhu động dạ dày bị rối loạn đẩy ngược acid dư thừa lên thực quản gây ra chứng ợ nóng khó chịu.

Chế độ luyện tập

Các bài tập như gập bụng, đẩy tạ… tạo nhiều áp lực cho vùng bụng hoặc vùng ngực có thể làm tăng lực ép lên dạ dày làm cho acid bị trào ngược lên thực quản và gây ra hiện tượng ợ nóng trào ngược.

Các loại thuốc

Sử dụng nhiều thuốc khiến dạ dày bị dối loạn

Sử dụng nhiều thuốc khiến dạ dày bị dối loạn

Một số loại thuốc như thuốc chống viêm thuộc nhóm NSAID và các Glucocorticoid có thể làm mỏng lớp chất nhầy bảo vệ dạ dày, tạo điều kiện cho acid tiếp xúc với niêm mạc và gây kích thích hệ thần kinh thực vật chi phối nhu động co bóp của dạ dày. Điều này khiến cho co bóp của dạ dày bị rối loạn, acid và thức ăn bị đẩy ngược lên thực quản gây tổn thương niêm mạc thực quản và tạo ra triệu chứng ho ợ nóng.

3.2 Nguyên nhân bệnh lý

Theo nhiều nghiên cứu, có đến 90% các trường hợp ợ nóng khó tiêu, buồn nôn tại Việt Nam là do mắc các bệnh về dạ dày.

Viêm loét dạ dày

Biểu hiện của viêm loét dạ dày

Biểu hiện của viêm loét dạ dày

Các tổn thương trực tiếp trên bề mặt niêm mạc dạ dày khiến cho khả năng tiêu hóa thức ăn bị giảm, acid dạ dày tăng tiết bất thường. Các đầu mút dây thần kinh bị acid dịch vị kích thích làm cho nhu động co bóp để tiêu hóa thức ăn của dạ dày bị rối loạn.

Kết hợp 3 yếu tố trên là nguyên nhân khiến cho dịch chứa trong dạ dày bao gồm: acid, enzyme và thức ăn trong dạ dày bị trào ngược, gây ra triệu chứng ợ nóng và trào ngược, buồn nôn, khó tiêu.

Ung thư dạ dày

Là một biến chứng nguy hiểm nhất mà những người bị bệnh dạ dày gặp phải. Ung thư dạ dày khiến người bệnh bị đau đớn, chức năng tiêu hóa bị sụt giảm, người bệnh thường xuyên bị nôn, buồn nôn, ợ hơi nóng, ợ chua, đắng miệng…

Đau tim

Có thể bạn không ngờ nhưng đau tim cũng là một nguyên nhân gây ra triệu chứng ợ nóng. Cơ chế gây ợ nóng ở người bệnh đau tim là cơ chế thần kinh. Khi bị đau tim, các xung động thần kinh trở nên nhạy cảm và dễ bị kích thích. Quá trình tiêu hóa ở dạ dày sẽ gây ra rối loạn co bóp đẩy ngược acid dịch vị lên thực quản và gây nóng rát.

Sỏi mật

Mật là bộ phận quan trọng tiết ra dịch mật chứa enzyme tiêu hóa dầu mỡ. Khi bị sỏi mật, dịch mật tiết ra không đủ, khiến lượng dầu mỡ ăn vào không được tiêu hóa hết kích thích niêm mạc đường ruột. Tình trạng này khiến người bệnh bị nôn, buồn nôn, ợ nóng trào ngược.

Trào ngược dạ dày

Trào ngược dạ dày ngày càng phổ biến trong cuộc sống

Trào ngược dạ dày ngày càng phổ biến trong cuộc sống

Trào ngược dạ dày thực quản là bệnh lý xảy ra do sự kết hợp đồng thời của 3 nguyên nhân bao gồm:

  • Sự tăng tiết bất thường của acid dịch vị
  • Sự suy giảm chức năng của cơ thắt thực quản dưới
  • Sự rối loạn co bóp của nhu động dạ dày

Thông thường, dịch chứa trong dạ dày sẽ được ngăn trào ngược lên trên thực quản bởi cơ thắt thực quản dưới. Cơ này chỉ được mở ra khi có hoạt động nuốt thức ăn. Tuy nhiên, khi acid dạ dày tăng tiết bất thường kết hợp với nhu động dạ dày bị đảo ngược sẽ đẩy acid trào ngược.

Tình trạng này xảy ra trong thời gian dài khiến cho chức năng co thắt của cơ dưới thực quản bị suy giảm. Hệ quả là acid và enzyme tiêu hóa thoát ra khỏi dạ dày, trào ngược lên thực quản và gây ra bệnh lý trào ngược dạ dày thực quản.

Khác với dạ dày, niêm mạc thực quản không được bảo vệ bởi lớp chất nhầy. Vậy nên khi acid và enzyme trong dạ dày trào ngược lên, chúng dễ dàng bào mòn, tổn thương niêm mạc thực quản gây ra cảm giác nóng rát thường thấy.

Để nhận biết triệu chứng ợ nóng khó chịu có phải do trào ngược dạ dày gây ra không, bạn có thể dựa vào các triệu chứng mắc kèm như:

  • Ợ hơi, ợ chua
  • Buồn nôn, nôn
  • Tức ngực, đau lan sau lưng

4. Nên ăn gì khi bị ợ nóng

Một số thực phẩm hoặc món ăn có thể giúp bạn kiểm soát chứng ăn bị ợ nóng một cách hiệu quả.

4.1 Chuối giảm ợ nóng khó chịu

Ăn chuối rất tốt cho cơ thể và dạ dày

Ăn chuối rất tốt cho cơ thể và dạ dày

Trong quả chuối chín có chứa rất ít acid nên sẽ không ảnh hưởng đến nồng độ acid sinh lý trong dạ dày. Bên cạnh đó chuối còn có khả năng tạo ra một lớp nhầy mỏng dính trên niêm mạc thực quản giúp làm dịu niêm mạc và hạn chế được tác động của acid dạ dày khi trào ngược lên.

4.2 Cam thảo

Cam thảo là một vị thuốc trong Đông Y. Ngoài tác dụng kích thích tiết nước bọt làm trung hòa acid dạ dày trào ngược lên, cam thảo còn tác động trực tiếp vào cơ chế điều tiết acid trong dạ dày, làm giảm acid bị tăng tiết dư thừa. Cơ chế này giúp cho người bệnh thoát khỏi chứng ợ nóng liên tục nhanh chóng và dễ dàng.

4.3 Kẹo cao su

Hoạt động nhai kẹo cao su sẽ kích thích tuyến nước bọt tăng tiết. Vì nước bọt có tính kiềm nên có khả năng trung hòa bớt lượng acid dạ dày dư thừa, từ đó giảm triệu chứng nóng rát ngực, khé cổ do trào ngược gây ra.

4.4 Các loại rau có tính kiềm

Các loại rau có tính kiềm như súp lơ xanh, bông cải xanh, đậu xanh, măng tây, cần tây…. có tác dụng điều hòa được lượng acid trong dạ dày. Chất xơ trong các loại rau này còn giúp dạ dày tiêu hóa tốt hơn.

4.5 Nước nha đam (lô hội)

Uống nước nha đam giúp giảm nóng rát dạ dày

Uống nước nha đam giúp giảm nóng rát dạ dày

Trong Đông y, nha đam có vị hơi đắng, tính mát giúp giảm nóng rát dạ dày thực quản. Nha đam có tính chất kháng khuẩn, lượng nước dồi dào giúp làm dịu đường thực quản và niêm mạc đường tiêu hóa. Chính tác dụng này đã giúp cho nha đam có công dụng kiểm soát các triệu chứng ợ nóng nhiều do trào ngược dạ dày gây ra.

Cách sử dụng nha đam cũng rất đa dạng, bạn có thể nấu chè hoặc xay cùng với mật ong để uống trực tiếp.

5. Cách giảm, điều trị chứng ợ nóng

Để điều trị chứng ợ nóng an toàn và dứt điểm rất cần sự kiên trì và nghị lực của người bệnh, bạn hãy đồng thời thực hiện các biện pháp sau.

5.1 Ăn uống 1 cách khoa học

Thay vì ăn no một lần, bạn hãy tập thói quen chỉ ăn khoảng 60% lượng thức ăn và kết hợp ăn thêm các bữa phụ. Khi ăn với lượng nhỏ, dạ dày sẽ được giảm bớt áp lực trong quá trình tiêu hóa. Điều này khiến cho dịch dạ dày không bị trào ngược lên và giảm được tối đa số lần xuất hiện của những cơn ợ nóng thường xuyên.

Việc ăn uống đúng giờ sẽ tạo cho dạ dày của bạn một nhịp sinh học ổn định, tránh bị kích thích tăng tiết acid dư thừa.

Bạn cũng không nên ăn tối quá muộn. Vì khi thức ăn không tiêu hóa hết sẽ sinh khí, tăng tiết axit, bạn có thể bị đầy bụng, chướng bụng khó chịu, không ngủ được.

5.2 Tránh stress

Hiện tượng căng thẳng, áp lực trong công việc hàng ngày cũng tác động xấu đến hệ tiêu hóa, gián tiếp gây nên các hiện tượng ợ nóng, ợ chua.

Hãy cân bằng cuộc sống thật tốt, làm việc và nghỉ ngơi thư giãn điều độ.

5.3 Đi khám sức khỏe thường xuyên

Việc khám sức khỏe định kỳ ngày càng quan trọng, bạn sẽ sớm biết bệnh lý gây chứng ợ nóng là gì. Các bác sĩ sẽ biết tình trạng bệnh và đưa ra cho bạn lời khuyên hợp lý.

Hãy tuân thủ nghiêm phác đồ điều trị, sử dụng thuốc phải theo đơn và không dùng thuốc mà không tham khảo ý kiến bác sĩ.

Hy vọng với bài viết trên các bạn sẽ có cái nhìn toàn diện về hiện tượng ợ nóng, 1 trong những triệu chứng điển hình của trào ngược dạ dày, từ đó sẽ tìm ra cho mình cách phòng tránh cũng như xử lý nếu bị. Chúc các bạn sớm khỏi bệnh.

Ợ nóng có phải bệnh không ? Nguyên nhân và cách điều trị thế nào?
5 (100%) 5 votes

call Facebook
Hotline miễn cước: 1800 8019
>